Homeજાણવા જેવુંજાણો - લોખંડમાં કાટ કેવી રીતે લાગે છે

જાણો – લોખંડમાં કાટ કેવી રીતે લાગે છે

-

શું તમે જાણો છો કે લોખંડમાં કાટ કેવી રીતે લાગે છે? જાણો તેનું કારણ – Learn – How to Rust in Iron

નાનપણથી જ તમે વડીલો પાસેથી એક કહેવત ચોક્કસ સાંભળી હશે કે કામ કરતા રહો નહીંતર જેમ લોખંડને કાટ લાગે છે તેમ તમારા શરીરને પણ કાટ લાગશે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે લોખંડને કેમ અને કેવી રીતે કાટ લાગે છે(Learn – How to Rust in Iron)? ઘરમાં હાજર લોખંડની વસ્તુઓમાં કાટ લાગવો સામાન્ય બાબત છે. જો કે, તે કેવી રીતે શરૂ થાય છે અને તેને કેવી રીતે અટકાવી શકાય છે, ચાલો તેના વિશે વિગતવાર જાણવાનો પ્રયાસ કરીએ.

લોખંડ પર કાટનું કારણ શું છે? – Learn – How to Rust in Iron

પ્રશ્ન એ છે કે લોખંડને કાટ કેમ લાગે છે અને પાણીમાં એવું શું થાય છે, જેના કારણે લોખંડમાં ઝડપથી કાટ લાગે છે અને લોખંડ ખતમ થઈ જાય છે. મોટાભાગના લોકો ધ્યાન આપતા નથી, પરંતુ જો તમને યાદ હોય તો લોખંડની નવી વસ્તુ ચમકદાર હોય છે, પરંતુ એક જગ્યાએ રાખવામાં આવતી ભેજને કારણે ધીમે ધીમે તેના પર એક લાલ પડ ચડી જાય છે જેને કાટ કહેવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયાને કાટ કહેવામાં આવે છે. પહેલા રંગ બદલાય છે અને પછી કાટ દેખાવા લાગે છે.

Learn - How to Rust in Iron
Learn – How to Rust in Iron | image credit : armorvci.com

ઓક્સિજન અને ભેજ લોખંડને કાટ લાગવાના મુખ્ય કારણો છે

લોખંડને મજબૂત ધાતુ માનવામાં આવે છે પરંતુ જ્યારે તેને કાટ લાગી જાય છે ત્યારે તેનો કોઈ ફાયદો થતો નથી. બાળપણમાં આપણે વિજ્ઞાનના પુસ્તકોમાં કાટ લાગવાનું વાંચતા હતાં. એટલે કે, જ્યારે લોખંડ ઓક્સિજન અને ભેજના સંપર્કમાં આવે છે, ત્યારે લોખંડ તેમની સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને કેટલાક અનિચ્છનીય સંયોજનો બનાવે છે અને લોખંડ બગડવા લાગે છે અને તેના કારણે તેનો રંગ પણ બદલાય છે, તેને લોખંડનો કાટ કહેવામાં આવે છે.

Learn - How to Rust in Iron
Learn – How to Rust in Iron | image credit : examfear.com

કાટનો અર્થ શું થાય છે?

કાટ એટલે ધીરે ધીરે લુપ્ત થવું છે. જ્યારે કોઈ ધાતુ ભેજના સંપર્કમાં આવે છે ત્યારે કાટ થાય છે. લોખંડનો કાટ એક ગંભીર સમસ્યા છે. માત્ર લોખંડ જ નહીં, ચાંદી પર પણ કાળી પરત ચડી જાય છે, જ્યારે તાંબા પર લીલા રંગની પરતને પણ કાટ કહેવાય છે. કાટને રોકવા માટે, લોખંડ અથવા અન્ય ધાતુઓને ભેજથી સુરક્ષિત રાખવી જોઈએ. આ લોખંડનું આયુષ્ય ઘણું વધારે છે.

ગુજરાતીમાં જાણવા જેવું – જુઓ વિડીયો – આ ભાઈને 200નું લીટર પેટ્રોલ થાય તો પણ પોસાય !

Must Read