HomeરાજકારણElection 2024: બ્રાન્ડ મોદી અને વિપક્ષ કેટલા પાણીમા - જાણો...

Election 2024: બ્રાન્ડ મોદી અને વિપક્ષ કેટલા પાણીમા – જાણો…

-

શું બ્રાન્ડ મોદી ‘અપરાજય’ છે ..શું 2024 માં રમત બગાડી શકશે દીદી?, જાણો વિપક્ષ કેટલું પાણીમાં…

આ પ્રશ્ન ઘણા નેતાઓ અને રાજકીય વિશ્લેષકો દ્વારા પૂછવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ ભારતીય જનતા પાર્ટીના એક નેતાએ આ પ્રશ્ન પૂછતાની સાથે જ તેમણે પૂછ્યું – શું ભારતમાં રાષ્ટ્રીય સ્તરે તમામ વિપક્ષી પાર્ટીઓ આજે મળીને આવા કોઈ વિકલ્પનો દાવો કરી શકે છે? ભાજપના નેતા કહે છે કે કોઈપણ લોકશાહીમાં તંદુરસ્ત વિકલ્પ હંમેશા આવકાર્ય છે પરંતુ પીએમ મોદીએ કોઈ માટે કોઈ વિકલ્પ છોડ્યો નથી.

તેઓ કહે છે કે એક રાજકારણી તરીકે મોદી તેમના વિરોધીઓ કરતા ઘણા કદમ આગળ છે. રાજકીય પ્રવચનમાં તે કોઈથી પાછળ નથી. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેણે પ્રાપ્ત કરેલા કદથી દરેકને આશ્ચર્ય થાય છે. વિપક્ષમાં એવો કોઈ પડકારનાર નથી જે તેના કરતા પણ નજીક આવી શકે. આ એક કઠોર વાસ્તવિકતા છે અને વિપક્ષ તેને જાણે છે. આ કડવું સત્ય બદલાશે નહીં..

શું 2024 માં ભાજપને હરાવી શકાય? – Can BJP be defeated in 2024

આપત્તિને તકમાં ફેરવવામાં નિષ્ણાત

એક વરિષ્ઠ રાજકીય નિરીક્ષક પણ આવું જ કહે છે. તેમના મતે નરેન્દ્ર મોદી આપત્તિમાં તકો શોધવામાં નિષ્ણાત છે. તેમણે 2007 ની ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસના મૌત કા સૌદાગર સૂત્રને રાષ્ટ્રવાદમાં બદલ્યું, 2014 ની ચૂંટણીમાં મણિશંકરના ચાઇવાલા નિવેદન વિશે ચા પર ચર્ચા કરી અને તેને ગરીબોની મજાક ઉડાવતા નિવેદનમાં ફેરવી દીધુ.

નવેમ્બર 2016 માં મોદીએ નોટબંધીના નિર્ણયને અમીરો સામે ઝુંબેશ બનાવી હતી

પછી રાહુલ ગાંધીનું ‘ચોકીદાર ચોર’નું સૂત્ર સમગ્ર દેશમાં’ મેં ભી ચોકીદાર ‘અભિયાન બની ગયું. મોદી એક ફાઇટર છે. તેઓ જે પણ લક્ષ્ય નક્કી કરે છે, તે માટે તેઓ પોતાનું સો ટકા આપે છે. તો શું ખરેખર એવું છે કે 2024 સુધી નરેન્દ્ર મોદી કે ભાજપ સામે કોઈ મજબૂત વિપક્ષ તૈયાર ન થઈ શકે?

કેટલાક રાજકીય નિષ્ણાતો માને છે કે એવું નથી કે મોદી એક અભેદ્ય કિલ્લો છે. મજબૂત ગઠબંધન સાથે પીએમ મોદી અને ભાજપ સામે મજબૂત વિકલ્પ ઉભો કરવાનો પ્રયાસ થઈ શકે છે. પરંતુ તે મજબૂત ગઠબંધનની તેમની રણનીતિ કેટલી હદ સુધી સફળ રહેશે તેના પર નિર્ભર છે અને સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે મજબૂત વિપક્ષમાં નરેન્દ્ર મોદી સામે ગઠબંધનનો ચહેરો કોણ હશે.

જનતા દળ (યુનાઇટેડ) ના વરિષ્ઠ નેતા કે.સી. ત્યાગી કહે છે

અમે બળવાના બે મોટા ઉદાહરણો જોયા છે. 12 જૂન, 1975 ના રોજ ઈમરજન્સી લાગતાની સાથે જ ઈન્દિરા ગાંધીના બળવાની સ્ક્રિપ્ટ લખાઈ હતી અને 1988 માં જન મોરચાની રચના કરવામાં આવી હતી, જેમાં જનતા પાર્ટી, લોકદળ અને અનેક પક્ષો મળીને જનતા દળની રચના કરવામાં આવી હતી. જેથી તમામ પક્ષો રાજીવ ગાંધી સરકારનો વિરોધ કરવા માટે ભેગા થયા પરંતુ આ આંદોલનો વિશે વાત કરીએ તો પહેલા આંદોલનમાં જેપી જેવા નેતા હતા, જે ન તો આગળનું જોતા હતા ન તો પાછળનું, એમને રાષ્ટ્રહિતથી આગળ કશું દેખાતું નહતું. એટલા માટે જ તેઓ ઈન્દિરા ગાંધી સરકાર સામે વિરોધનું રણશિંગુ વગાડી શક્યા.

તેમનો પ્રશ્ન છે કે ‘આજે કયો નેતા છે જે જેપી જેટલો વિશ્વસનીય છે અને કોના ઈશારે લોકોએ આંદોલન માટે રસ્તા પર ઉતરવું જોઈએ. તેનો ચાર્જ કોણ લેશે, શેરીઓમાં કોણ ઉતરશે અને આ આંદોલન દેશભરમાં કેવી રીતે ફેલાશે? તેથી 2024 સુધીમાં મોદી સામે મજબૂત વિપક્ષ રચાશે તેવી દૂરની સંભાવના પણ નથી.

ગુજરાતના વરિષ્ઠ પત્રકાર ધીમંત પુરોહિત

જેમણે મોદીને લાંબા સમય સુધી આવરી લીધા છે, તેઓ પણ વિપક્ષની પરિસ્થિતિ સાથે સંમત નથી કે 2024 સુધીમાં આની કોઈ આશા છે. તેઓ કહે છે કે મોદીએ પોતાને એટલા મોટા નેતા બનાવી દીધા છે કે વિપક્ષ ખતમ થઈ ગયો છે. કોંગ્રેસ મુક્ત બનાવવા માટે મોદી કે ભાજપ જેટલી કોશિશ કરે છે એના કરતા વધુ કોશિશ સોનિયા અને રાહુલ કરે છે કારણ કે કોંગ્રેસને હવે રાજકારણ કરવાની ઈચ્છા નથી. જ્યાં સુધી અન્ય વિપક્ષી દળોની વાત છે, તેઓ એટલા ઘમંડી છે કે તેઓ રાહુલ કે મમતાના મંચ નીચે આવવા તૈયાર નહીં થાય.

રાહુલ ગાંધી વિરોધ માટે સર્વસંમતિથી સ્વીકાર્ય ચહેરો નથી

કોંગ્રેસ વિપક્ષમાં સૌથી મોટી પાર્ટી છે પરંતુ તે હજુ પણ વેરવિખેર છે. વરિષ્ઠ પત્રકાર રશીદ કિદવઈ, જે કોંગ્રેસને નજીકથી સમજે છે, કહે છે કે કોંગ્રેસ મજબૂત વિપક્ષ તરીકે ઉભરી આવી શકે છે, પરંતુ સમસ્યા એ છે કે પાર્ટી હજુ પણ આંતરિક લડાઈઓથી મુક્ત નથી. રાહુલ ગાંધી પાર્ટીના તમામ નિર્ણયો લઈ રહ્યા છે પરંતુ પ્રમુખ પદ સ્વીકારવા તૈયાર નથી. એટલા માટે જરૂરી છે કે જો તે મોદી સાથે સ્પર્ધા કરવા માંગતો હોય તો પહેલા તેણે પોતાનું ઘર ઠીક કરવું જોઈએ.

કિડવાઈ કહે છે કે શું 2024 માં તમામ વિપક્ષી દળોમાં કોંગ્રેસની મહત્તમ સંખ્યા સાંસદો હશે? શું અન્ય વિપક્ષી પાર્ટીઓ રાહુલ ગાંધીને તેમના નિર્વિવાદ નેતા તરીકે સ્વીકારશે? લોકસભાની ચૂંટણી પછી જ ઘણા સવાલોના જવાબ મળી શકે છે.

રાહુલ પ્રબળ દાવેદાર

કોંગ્રેસના એક વરિષ્ઠ નેતાનું કહેવું છે કે રાહુલ ગાંધી પરંપરાગત રીતે મોદીને ટક્કર આપવા માટે મજબૂત દાવેદાર માનવામાં આવે છે. જો આપણે આપણી બેઠકોની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર વધારો કરી શકીએ, તો શું અન્ય વિપક્ષી પાર્ટીઓ રાહુલ ગાંધીને સ્વીકારે તેવી શક્યતા નથી? સમસ્યા એ નથી કે રાહુલ ગાંધી વિપક્ષના સાર્વત્રિક નેતા બની શકે છે કે નહીં, સમસ્યા એ છે કે પ્રાદેશિક પક્ષો અમારા ઉમેદવારોને તેમના ક્ષેત્રમાં આવવા દેતા નથી. તેઓ અમારી પાર્ટી સાથે તેમની પોતાની શરતો પર જોડાણ કરે છે અને અમે તેમાં વાટાઘાટો કરી શકતા નથી. બીજી વાત એ છે કે મોદી તેમના અભિયાનની અગાઉથી સારી રીતે યોજના બનાવે છે, અમે તેમાં પાછળ પડી જઈએ છીએ.

મમતા બેનર્જીનો દાવો ખૂબ જ મજબૂત છે

ટીએમસીના વડા મમતા બેનર્જી વિપક્ષી નેતાઓમાં એકમાત્ર નેતા છે જે વિપક્ષનો મજબૂત ચહેરો હોવાનો દાવો કરી શકે છે. તેમણે લગભગ દરેક મુદ્દે મોદી અને ભાજપનો સામનો કરીને લડવૈયા તરીકેની છબી બનાવી છે. તૃણમૂલ કોંગ્રેસ ઇચ્છે છે કે મમતા વિપક્ષના નિર્વિવાદ નેતા તરીકે ઉભરી આવે. એ વાત સાચી છે કે પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભાની ચૂંટણી દરમિયાન મમતાએ ભાજપને કડક સ્પર્ધા સાથે કારમી હાર આપી.

તે રાષ્ટ્રીય સ્તરે મોદીને ઘેરી લેવા માટે પોતાની જીતનો લાભ લેવા માગે છે. અલબત્ત, 2024 ની સામાન્ય ચૂંટણીને અઢી વર્ષ બાકી છે, પરંતુ મમતાએ સંકેત આપ્યા છે કે ભાજપને હરાવવા માટે વિપક્ષી દળોએ અગાઉથી લાંબી તૈયારી કરવી પડશે. એટલે જ એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે જો ભવિષ્યમાં વિપક્ષી દળોએ રાહુલ અને મમતામાંથી પોતાના વડાપ્રધાનની પસંદગી કરવાની કોઈ સંભાવના હોય તો મમતા બેનર્જીને આ રીતે સ્વીકારી શકાય.

શરદ પવારના દાવામાં કેટલી શક્તિ છે?

પવાર વિપક્ષી નેતાઓમાં સૌથી અનુભવી છે અને તેમની કુશળતા નરેન્દ્ર મોદી અને મમતા બેનર્જી જેવા નેતાઓ દ્વારા માન્ય છે. તેમની લાંબી રાજકીય કારકિર્દીમાં પવારને વડાપ્રધાન બનવાની ઘણી તકો મળી હતી, પરંતુ તેમણે તે ચૂકી ગયા. જો કે તેમની સામે બે બાબતો જાય છે કે એક તેમની ઉંમર વધી રહી છે, અને બીજી તેમની પાર્ટી એનસીપી મોટે ભાગે મહારાષ્ટ્ર સુધી મર્યાદિત છે. પરંતુ, ભૂતકાળમાં જોવામાં આવ્યું છે કે જ્યારે વિપક્ષી પાર્ટીઓ ગઠબંધન કરે છે, ત્યારે તેઓ નેતાની ઉંમર કે પ્રાદેશિક સીમાઓને જોતા નથી. એકમાત્ર મુદ્દો એ છે કે વિપક્ષી નેતાઓ વચ્ચે કેટલી એકતા છે. જોકે, શરદ પવાર હોય કે મમતા બેનર્જી, બંને જાણે છે કે નેતૃત્વના મુદ્દે તમામ વિપક્ષી નેતાઓ એક નામ પર સહમત થવું મુશ્કેલ કામ હશે.

એક વરિષ્ઠ પત્રકાર માને છે કે જો વિપક્ષે 2024 માં મોદીનો સામનો કરવો હોય તો તેમની સામેની લડાઈ તેમની જેમ લડવી પડશે. મોદીની સૌથી મોટી તાકાત ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ છે. તેઓ ટેકનોલોજીનો મહત્તમ અને શ્રેષ્ઠ ઉપયોગ કરે છે. કોવિડ સમયગાળા દરમિયાન, જ્યારે દરેક સામાજિક અંતર પર કામ કરી રહ્યા હતા, ત્યારે પીએમ દરેકના સંપર્કમાં હતા. પછી ભલે તે મુખ્યમંત્રી હોય, અથવા જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ, અથવા ડોકટરો અથવા આરોગ્ય કર્મચારીઓ. તે એવા લોકોમાંનો એક છે જે ટેકનોલોજીની પ્રશંસા કરે છે, જે ચૂંટણી વ્યવસ્થાપનમાં તેમના માટે શ્રેષ્ઠ સાધન બની જાય છે.

તેમના પહેલા ચંદ્રબાબુ નાયડુ આવા નેતા હતા જેમણે કામમાં ટેકનોલોજીના ઉપયોગ પર ભાર મૂક્યો હતો. નાયડુએ ટેકનોલોજી દ્વારા સરકારી કચેરીઓમાં સમયની પાબંદી કરી હતી. જ્યારે મોદી પણ ટેકનોલોજીને કામમાં લાવ્યા ત્યારે પારદર્શિતા આવી. અરવિંદ કેજરીવાલ આજે પણ એ જ કરી રહ્યા છે. કહેવાનો અર્થ એ છે કે, મોદી ટેકનોલોજીના ઉપયોગના નિષ્ણાત છે, સોશિયલ મીડિયા પર જબરદસ્ત હાજરી છે અને દરેક ઇવેન્ટને આમંત્રણમાં ફેરવી રહ્યા છે. જો વિપક્ષે મોદી સામે લડવું હોય તો મજબૂત ગઠબંધન સહિત વિપક્ષની એકતા પણ અત્યંત જરૂરી છે કે ટેકનોલોજીની દ્રષ્ટિએ વિપક્ષે પોતાની તાકાત વધારવી પડશે.

વિપક્ષે આ રાજ્યોમાં સારું પ્રદર્શન કરવું પડશે

રાજકીય નિરીક્ષકોના મતે, કોંગ્રેસ સિવાય, અન્ય વિપક્ષી પાર્ટીઓ પ્રાદેશિક રાજકારણના માસ્ટર છે, પરંતુ જો તેઓ ભેગા થાય તો ભાજપ માટે મોટો પડકાર ઉભો થઈ શકે છે. મોટા રાજ્યોની વાત કરીએ તો તામિલનાડુ અને કેરળમાં ભાજપ પાસે કોઈ બેઠકો નથી, જેમાં 59 લોકસભા બેઠકો છે. આજે મહારાષ્ટ્ર અને પશ્ચિમ બંગાળમાં 90 માંથી 40 બેઠકો ભાજપ પાસે છે.

2024 માં ગઠબંધન સરકાર બનાવવાની કોઈપણ આશા માટે, વિપક્ષને આ ચાર રાજ્યોમાં ખૂબ સારું પ્રદર્શન કરવું પડશે અને 149 માંથી ઓછામાં ઓછી 120 બેઠકો જીતવી પડશે અને પછી બાકીના ભારતમાંથી 155 બેઠકોનું સંચાલન કરવું પડશે. આ સાથે, યુપી, બિહાર, ગુજરાત, હરિયાણા અને મધ્યપ્રદેશના હિન્દી પટ્ટાના રાજ્યોમાંથી પણ ભાજપની બેઠકો છીનવી પડશે. જોકે, આની શક્યતા ઘણી ઓછી લાગે છે, કારણ કે હાલમાં યુપી, હરિયાણા અને મધ્યપ્રદેશમાં ભાજપની સરકાર છે અને બિહારમાં તે જેડીયુ સાથે સરકાર ચલાવી રહી છે.

વિપક્ષ પાસે મુદ્દાઓની કોઈ કમી નથી

રશીદ કિડવાઈ માને છે કે જો કોઈ પાર્ટીને 70 ટકા બહુમતી મળે તો તેને હરાવી શકાય નહીં. જો કોઈ પાર્ટીને બહુમતીના બહુમતીના મતો ન મળે અને માત્ર લઘુમતી મતો મળે તો તેનો કોઈ ઉપયોગ નથી. મોદી અને ભાજપ સામે એકઠા થનારા પક્ષોએ આ બહુમતી મત મેળવવા માટે આગ્રહ રાખવો પડશે. તેમનું માનવું છે કે એવું નથી કે વિપક્ષ પાસે મોદી સામે મક્કમપણે ઉભા રહેવાનો મુદ્દો નથી. ખેડૂતોનું આંદોલન હોય કે મોંઘવારી કે બેરોજગારી, આ બધા મુદ્દાઓ પર મોદી અને ભાજપ ઘેરાઈ શકે છે, પરંતુ અહીં જોવાનું રહેશે કે વિપક્ષી એકતા કેટલી છે?

Must Read