Homeજાણવા જેવુંજાણો - આપણા સવાર-સાંજના નાસ્તાના સાથી સમોસા ક્યાંથી આવ્યા

જાણો – આપણા સવાર-સાંજના નાસ્તાના સાથી સમોસા ક્યાંથી આવ્યા

-

આપણા સવાર-સાંજના નાસ્તાના સાથી, સમોસા ક્યાંથી આવ્યા અને આપણી થાળીનો ભાગ કઈ રીતે બની ગયા? – A short history of the samosa

નાસ્તો હોય, સાંજનો નાસ્તો હોય કે પરીક્ષા ખંડમાં નિરીક્ષકનો નાસ્તો હોય ! સમોસા દરેક જગ્યાએ પ્રેમથી આપણા જીવનનો અલગ .ભાગ બની ગયો છે! તમે ગમે તેટલા ‘બર્ગર-પિઝા’ ખાઓ, ભારતીયોની સમોસાની તલપ ક્યારેય ઓછી નહીં થાય.

સુનીતા વિલિયમ્સે અવકાશ યાત્રામાં તેની સાથે સમોસા લીધા હતા

તે જાણીને આશ્ચર્ય અને ગર્વ બંને થશે. ભારતીય મૂળના અવકાશયાત્રી સુનિતા વિલિયમ્સે તેમની અવકાશ યાત્રા દરમિયાન તેમની સાથે સમોસા લીધા હતા. આ હકીકત છે, વિલિયમ્સે પોતે આઉટલુક સાથેની વાતચીતમાં આ વાત કહી હતી.

સમોસાને માત્ર સ્ટ્રીટ ફૂડનો જ નહીં પરંતુ ઐતિહાસિક કલાકૃતિ પણ દરજ્જો મળવો જોઈએ. જેમ આ દિવ્ય ભોજનનો બહારનો ચટપટો ભાગ તૂટી ગયો તેમ મનના તમામ ભ્રમ પણ ચકનાચૂર થતો અનુભવાય છે!

A short history of the samosa
A short history of the samosa | image credit : newsdeal.in

આ વાનગી ક્યાંથી આવી? – A short history of the samosa

સમોસા બનાવવાની રીત જે રીતે સરળ લાગે છે, તેનો ઈતિહાસ પણ એટલો જ જટિલ છે. બીબીસીના એક લેખ અનુસાર, જ્યારે આપણે હવે સમોસાનો સ્વાદ ચાખીએ છીએ, ત્યારે તેનો સ્વાદ સદીઓનો છે. આ માત્ર એક વાનગી નથી પણ ભારતની જ કહાની છે! સમોસાનો જન્મ ભારતની ધરતી પર નથી થયો. ધ બેટર ઈન્ડિયાના એક લેખ અનુસાર, તે મધ્ય એશિયામાંથી પ્રવાસ કરીને ભારત પહોંચ્યો હતો. હજારો વર્ષો પહેલા ઈરાનની આસપાસના કોઈ રાજ્યમાં સમોસાનો જન્મ થયો હતો. મધ્ય પૂર્વીય રાંધણકળાના 10મી સદીના ખાદ્ય સામગ્રી સાહિત્ય, ખાસ કરીને મધ્ય યુગના ફારસી ખાદ્ય સાહિત્ય પર નજર નાંખવા પર, સમોસાના સૌથી જૂના સંબંધી ‘સાનબોસાગ’નો ઉલ્લેખ મળે છે. A short history of the samosa

A short history of the samosa
A short history of the samosa | image credit : seriouseats.com

અહીં તેનું નામ ‘Sambosa’ છે?

ધ ટાઈમ્સ ઓફ ઈન્ડિયાના એક લેખ અનુસાર, સમોસાનો પ્રથમ ઉલ્લેખ Abolfazi Beyhaqiના ‘Tarikh-e-Beyhaghi’માં જોવા મળે છે. અહીં તેનું નામ ‘Sambosa’ હતું. તે જ સમયે, ઘણા ઇતિહાસના પુસ્તકોમાં ‘Sanbusak’, ‘Sanbusaq’ તથા ‘Sanbusaj’ ‘નો ઉલ્લેખ મળે છે. તે એક પ્રકારનો ત્રિકોણાકાર નાસ્તો હતો જે વેપારીઓ લાંબી મુસાફરીમાં લઈ જતા હતા અને આગની આસપાસ બેસીને ખાતા હતા.

મધ્ય પૂર્વના રસોઇયાઓ દ્વારા ભારત પહોંચ્યું

આ ફરતા વેપારીઓને આભારી છે કે આ દિવ્ય ખાદ્ય પદાર્થ તેમની સાથે મુસાફરી કરીને મધ્ય એશિયાથી ઉત્તર આફ્રિકા, પૂર્વ આફ્રિકા અને દક્ષિણ એશિયા સુધી પહોચ્યો. દિલ્હી સલ્તનતના શાસન દરમિયાન મધ્ય પૂર્વના રસોઈયાઓ ભારતીયોને સમોસા ચખાડ્યા અને તે અહીં જ રહી ગયા. અમીર ખુસરોના જણાવ્યા મુજબ, સમોસા પહેલા માંસ, ઘી અને ડુંગળીમાંથી બનાવવામાં આવતા હતા.A short history of the samosa

સમોસાની વિવિધતા આખી દુનિયામાં જોવા મળે છે

આપણે ભારતીયો સમોસાની અંદર માત્ર બટેટા જ જાણીએ છીએ પણ ભારતમાં આપણને પીત્ઝા સમોસા માંડીને નૂડલ સમોસા, ખોવા સમોસા મળે છે! મધ્ય પૂર્વમાં સમોસાને ચીઝ, ડુંગળી, મસાલા અને માંસમાંથી બનાવવામાં આવે છે. ઇઝરાયલીઓ તેને ચણા અને ચિલગોઝાથી બનાવે છે. જ્યારે પોર્ટુગલમાં તે માંસથી ભરેલા ચમુકાસના રૂપમાં અને બ્રાઝિલમાં પેસ્ટીસના રૂપમાં જોવા મળે છે. તેને ઉઝબેકિસ્તાન, કઝાકિસ્તાનમાં ઉગ્યુર શૈલી આપવામાં આવી હતી. A short history of the samosa

ગુજરાતીમાં જાણવા જેવું – ભણવાની કોઈ ઉંમર ન હોય, 104 વર્ષની દાદી એ કર્યું

Must Read